COLUMN VERSCHENEN IN HET BLAD ‘NH wordt anders’

Leven in de luwte.
De wereld ziet er heel anders uit dan drie jaar geleden. Toen zat ik als kersverse adviseur van de provincie  Noord Holland met gemeenten en ontwikkelaars te praten over de effecten van de groei op bestaande steden, dorpen en landschappen. De vraag was hoe je dat in goede banen leidt. Ik herinner mij in het bijzonder de kunstbiënnale ‘ Noord Holland verdwijnt’, waarin de zorg over de snelle groei en verandering van de omgeving de boventoon voerde en de sfeer nostalgisch was. Groei was volksvijand nummer een.

Inmiddels  zitten we in de luwte van een economische recessie. Dat geeft even een adempauze. Maar we gaan daarna niet over tot de orde van de dag. Ik merk dat aan de gesprekken die ik nu voer met ontwikkelaars en gemeenten.  Het gaat niet meer over de impact van de nieuwbouw op bestaande dorpen of op het landelijke gebied. Het gaat nu over het überhaupt realiseren van nieuwbouwplannen. En over de vraag hoe en voor wie.
Blauwdrukken werken niet meer. Woningbouw en bedrijventerreinen zijn niet meer de trekkers van vooruitgang. Natuurontwikkeling en wateropgaven, duurzame energievoorziening, de zorgvuldige herstructurering van dorpen en steden. Daar gaat het nu om. 
Dat vraagt om een heel andere werkwijze dan nu. Beheer zal een sleutelrol spelen  in een planningspraktijk waarbij de markt luw is en stapsgewijze realisatie de nieuwe werkelijkheid is.  Want iedere oplevering vormt voor korte of langere tijd het eindbeeld.
Dat vraagt om andere partijen om tafel – naast ontwikkelaars ook natuurorganisaties, beleggers, particuliere opdrachtgevers,  participerende burgers, energiemaatschappijen. Het vraagt ook om langduriger betrokkenheid bij planontwikkeling en financiële risico’s die op korte en op lange termijn inzichtelijk en overzichtelijk zijn.

Eigenlijk lijkt dit op de manier waarop dorpen vroeger groeiden aan een lint of een kruispunt van wegen. Of op een bouwpraktijk die we kennen van vroeger – die van begin negentiende eeuw. Er werd een basispakket van civiele techniek aangelegd en vervolgens, naar actuele behoefte, kavels uitgegeven en gebouwd. Dat is toen, door het ontbreken van iedere vorm van regulering, ontaard in de beruchte revolutiebouw. Maar met andere regels en partijen kan volgens hetzelfde principe hoogwaardig gebouwd worden. Dan ziet de wereld er straks weer heel anders uit, met mooie kleine uitbreidingswijken en met duurzaam opgeknapte dorpen, steden en landschappen. Wat een vooruitzicht ! Wie durft!!